Ngựa qua cửa sổ

Thân thiện

Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Thời gian trôi qua rất nhanh: "Ngựa qua cửa sổ" là một thành ngữ Hán Việt, có nguồn gốc từ điển tích "Bạch câu quá khích", dùng để ví sự trôi chảy nhanh chóng của thời gian, tựa như bóng ngựa hay bóng chim câu vụt qua khe cửa sổ.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Đời người ngắn ngủi, tựa như "ngựa qua cửa sổ". (Cuộc đời con người thật ngắn ngủi, trôi qua nhanh như bóng ngựa qua khe cửa sổ.)
  • Bảy năm xa cách, thời gian trôi nhanh như "ngựa qua cửa sổ". (Khoảng thời gian bảy năm xa cách ấy trôi qua thật nhanh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Thành ngữ này thường được dùng trong văn chương, thơ ca hoặc lời ăn tiếng nói trang trọng để diễn tả cảm thức về sự ngắn ngủi, phù du của kiếp người hay một quãng thời gian.
  • Nhìn lại mới thấy thanh xuân đã trôi qua như "ngựa qua cửa sổ". (Nhìn lại mới thấy tuổi trẻ đã trôi qua thật nhanh.)

Biến thể và từ gần giống

• Bạch câu quá khích (Thành ngữ gốc Hán): Có nghĩa tương đương, chỉ bóng chim câu trắng (ám chỉ ánh mặt trời) lướt qua khe hở, ví thời gian trôi nhanh.
• Thời gian thấm thoắt thoi đưa: Cụm từ thuần Việt diễn tả ý thời gian trôi qua rất nhanh.
• Thời gian như bóng câu qua cửa: Một biến thể phổ biến khác của thành ngữ này.

Từ đồng nghĩa

• Thoắt cái: (chỉ thời gian) trôi qua rất nhanh, trong chốc lát.
• Chớp mắt: (thời gian) trôi qua nhanh đến mức như một cái chớp mắt.
• Phù du: (tính từ) ngắn ngủi, thoáng qua.

Thành ngữ liên quan

• Cởi truyền mã: (Thành ngữ Hán Việt) Chỉ thời gian trôi qua rất nhanh, nghĩa đen là cởi dây cương ngựa, cũng có ý chỉ sự việc xảy ra nhanh chóng.
• Bóng câu lướt cửa: Một hình thức diễn đạt khác của cùng một điển tích.

Học thuật

1. Do chữ "Bạch câu quá khích" (Bóng bạch câu, tức bóng mặt trời qua kẽ hở). ý nói thời gian trôi qua rất nhanh
2. Là xuất phát từ câu thơ:
3. Lễ ký tam niên chi tang
4. Nhị thập ngũ nguyệt chi tất
5. Nhược tứ chi quá khích." (Tang 3 năm thì chỉ 25 tháng là hết như ngựa tứ qua khe hở)
6. Tam niên vấn: Lời sớ: Tứ tức tứ mã, khích là khe cửa, ngựa tứ khỏe mà nhanh vụt qua khe hở hẹp mà nhỏ là chỉ cái ý cực nhanh
7. Trang Tử: "Nhân sinh thiên địa chi, gian nhược bạch câu chi quá khích." (đời người ta trong khoảng trời đất, như bóng bạch câu qua khe hở)
8. Lư Hầu thế gia: Sử ký chép lời Lã Hậu nói với Trương Lương: Nhân sinh nhất thế gian
9. Như Bạch câu quá khích
10. Hà chí tự khổ như thử. (Người ta sinh ra đời như bóng Bạch Câu qua khe hở, cần gì phải tự làm khổ mình như thế)
11. Lời chú của Sư Cổ trong Hán Thư cũng chép: "Đó là nói về sự nhanh chóng. Bạch câu chỉ ánh mặt trời, khích là khe hở ở tường"
12. Thạch Sanh:
13. Bóng câu cửa sổ ngựa bay
14. 7 năm thắm thoắt đến ngay bây giờ. Nam Hải tế văn:
15. Bóng Bạch câu bay vụt cửa phù sinh
16. Hình Thương cẩu đúc mòn khuôn đại khối